Показаны сообщения с ярлыком ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ. Показать все сообщения
Показаны сообщения с ярлыком ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ. Показать все сообщения

18 февраля 2012 г.

ՄԵՐ ՆՈՐ ՍԵՐՈւՆԴԸ






ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ


غð Üàð êºðàôܸÀ

Ø»ñ ó»ÕÇ Ï»Ýë³µ³Ý³Ï³Ý ųå³õ¿ÝÇ íñ³Û ï»Õ ·ñ³õ³Í ë»ñáõݹݻñÇó ³Ù»Ý³×³Ï³ï³·ñ³Ï³ÝÁ åÇïÇ Ñ³Ù³ñ»É Ù»ñûñ»³Û Ýáñ ë»ñáõݹÁ:
¸³ ׳ϳﳷñ³Ï³Ý Ý߳ݳÏáõÃÇõÝ ¿ ëï³ó»É Ñ»ï»õ»³É ½áÛ· å³ï׳éÝ»ñáí` - »ñµ»°ù ³ÛÝù³Ý íï³Ý·áõ³Í ãÇ »Õ»É Ñ³Û ó»ÕÇ ³ÛëûñÁ, »õ ÙdzųٳݳÏ, Ù³ñ¹Ïáõû³Ý ÏáÕÙÇó ëÏëáõ³Í ¹³ñ³ßñç³Ý³ÛÇÝ ³ÝÏÇõݳ¹³ñÓÇ ßÝáñÑÇõ - »ñµ»°ù ³ÛÝù³Ý Ûáõë³ÉÇ ãÇ »Õ»É Ù»ñ ³½·³ÛÇÝ í³ÕÁ:
²Ñ³° ÿ ÇÝãá°õ Ù»½ å¿ïù ¿, ǵñ»õ å³ïÙ³Ï³Ý ÙáÙ»ÝïÇ å³Ñ³Ýç, á·áí áõ ÝáõÇñáõÙáí Ù»Í ÙÇ ë»ñáõݹ - Ù»½ ëå³éݳóáÕ íï³Ý·Ç Ù»Íáõû³Ý áõ Ù»Í ³å³·³ÛÇ ·Çï³Ïóáõû³Ùµ ½ûñ³õáñ ÙÇ ë»ñáõݹ, áñ ϳñáճݳñ ݳ°Ë Ëáñ ó»Õ³ß³ñÅÇ »ÝóñÏ»É Ñ³ÛáõÃÇõÝÁ, ³å³, Ýñ³ í»ñ³Ýáñá·Ù³Ùµ, ·ÉáõË Ñ³Ý»É ³½·Ç ɳõ³·áÛÝ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÙÝ áõ å³ßïå³ÝáõÃÇõÝÁ:

27 июня 2011 г.

ԵՐՋԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ՊՐՈԲԼԵՄԸ



ºðæ²ÜÎàôÂÚàôÜ ºì î²è²ä²Üø:
βðÌÆø ºðæ²ÜÎ[àôÂÚ²Ü] زêÆÜ



²Ù»Ý³ÛÝ áõÕËù Ç Íáí í³½»Ý, »õ Íáí áã ÉÝáõ:



²Ù»ÝÇó ³Ýѳëï³ï ¹³ßÇÝùÝ ³ÛÝ ¿, áñ ÏÝùáõÙ »Ýù μ³ËïÇ Ñ»ï:
Øßï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ûï³ñ ¿ ÇÙ μնությ³Ý: ºë ¹³ñÓÝáõÙ »Ù ÇÙ ³ÝÇíÁ` ³Ñ³° Ç٠˳ÕÁ: àõÅ·Ýáñ»Ý ¹³ñÓÝáõÙ »Ù ³ÝÇíë. μ³ñÓñ³óǰñ Ýñ³ íñ³, »Ã» ã»ë í³Ë»ÝáõÙ í³ÕÁ ·ÉËÇí³Ûñ ¹áõñë ·³É:
ÖßÙ³ñÇïÝ ³ë»Éáí ÇÝù¹ ù»½ å³ïϳÝáÕ μ³ñÇùÝ»ñÇó ½ñÏí»óÇñ: Æñ³íáõÝù ãáõÝ»ë ïñïÝç³Éáõ ÇÙ ¹»Ù ½ñÏí»Éáí ù»½ ãå³ïϳÝáÕ μ³Ý»ñ»Ý: гñëïáõÃÛáõÝ, ¹Çñù, ³ëïÇ×³Ý »õ ³ÛÉÝ ÇÝÓ »Ý å³ïϳÝáõÙ:
´³ËïÁ ݳ˳½·áõß³óÝáõÙ ¿` Ù»½ ¹³í³×³Ý»Éáí:
ä³ï³Ñ³Ï³Ý »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ »°õ ³Ý³ñÅ»ù ¿, »°õ ³Ý³ñ¹³ñ:
à±í ¿ ³ÝÙ³ïã»ÉÇ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ã³ñáõÃÛ³Ý »õ ½ñå³ñïáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ:
²å»ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ ³é³ç³¹ÇÙáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ:
´³ËïÝ ³ÛÝù³Ý ¿É ³ÝëÇñï ã¿. ݳ ³Ù»Ý ÇÝã ãÇ ËÉáõÙ Ù»½ÝÇó:
È³í³·áõÛÝ ×³Ï³ï³·ÇñÁ` ³ß˳ñÑáõÙ ÏÛ³ÝùÇ ù³ÕóñáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ ÙÇ ùÇã ¹³éÝáõÃÛáõÝ Ë³éÝ»É:
ºñç³ÝÏáõÃÛ³Ý Íáóáõ٠ѳݷãáÕ ëÇñïÁ ¹»å Ó³Ëáñ¹áõÃÛáõÝÝ»ñÁ ³í»ÉÇ ½·³ÛáõÝ ¿ ÉÇÝáõÙ:
سÑϳݳóá°õ, ÇÝãá±õ ù»½ÝÇó ¹áõñë Ï÷Ýïñ»ë »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ, áñÁ ùá Ù»ç ÏÏñ»ë: ØáÉáñ³ÝùÇ »õ ï·ÇïáõÃÛ³Ý Ùé³ÛÉ ³ÙåÁ ˳ݷ³ñáõÙ ¿ Ó»½` ï»ëÝ»Éáõ ½³ÛÝ:
ä³ï³Ñ³Ï³Ý »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ ÉÇÝáõÙ ¿ í³Õ³ÝóÇÏ: Üñ³ í³ñ¹»ñÁ ßáõï »Ý Ã³é³ÙáõÙ »õ ÙÝáõÙ ¿ ÙdzÛÝ ÷ß³ÉÇ áëïÁ:
ºÃ» »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ Ù»½ ãÇ ³½³ïáõÙ í³Ë»Ý, ³Ý³ñÅ»ù ¿ ¹³:
ºÃ» Ç٠ѳñëïáõÃÛáõÝÁ ¹³éÝáõÙ ¿ å³ï׳é áõñÇßÝ»ñÇ ãù³íáñáõÃÛ³Ý, ³Ý»Íù ¿ ¹³: ÆÝãá±õ »ë Ùáõñ³óϳÝáñ»Ý áõñÇß»Ý μ³Ëï»Ý μ³ñÇùÝ»ñ ëå³ëáõÙ, »րμ ϳñáÕ »ë ë»÷³Ï³Ý¹ áõݻݳÉ:
гñëïáõÃÛáõÝÁ, ×Çßï ¿, ÏËáëï³Ý³, μ³Ûó ãÇ ï³ñ Ù»½ »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝ (ѳñóñá°õ ѳñáõëïÇÝ, û Çñ Ñá·ÇÝ ÙÇ í³ÛñÏÛ³Ý ³½³±ï ¿ Ñá·ë»ñÇó »õ Ó³ÝÓñáõÛÃÇó: âÏáñóÝ»É, ³í»ÉÇÝ ß³Ñ»É ):
¶»ñ³·áõÛÝ »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ ¹³ ¿, áñ å³ï׳é Ϲ³éݳ »õ ³ÛÉáó »ñç³ÝÏáõÃÛ³Ý:
²ëïÇ׳ÝÝ ³ñ·»Éá±õÙ ¿ ïϳñáõÃÛ³Ýó` Ùáõïù ·áñÍ»Éáõ Ù»ñ ëÇñïÁ: (»ñáõÃÛáõÝÁ, Ù»ÕùÁ, ѳÝó³ÝùÁ ³ëïÇ׳ݳíáñÇ Ùáï ³í»ÉÇ Ù³ïÝÇã »Ý »õ ³í»ÉÇ ½½í»ÉÇ):
²ñ¹Ûá±ù Ýí³½ »Ý խծբծում Ýñ³Ý, áñÇ ×³Ï³ïÁ Éáõë³íáñí³Í ¿ ÷³éùÇ ×³é³·³ÛÃÝ»ñáí:
ºñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ ½áñáõÃÛá±õÝ ¿, Ñ³å³ ÇÝãá±õ Ýñ³ ³éç»õ ϹáÕ³ »ñç³ÝÇÏÁ (¹³ ÏáñóÝ»Éáõ Ùï³ÍáõÙ»Ý Ï¹áÕ³):
Î³Ý Ñ³×áõÛùÝ»ñ, áñáÝù ëÇñÇݳÛÇÝ ó³Ýó»ñ »Ý:
Ð³×³Ë ³ë»Éáí ³Û¹, Ù»Ýù ³í»ÉÇ Ùáï»ó³Í ÏÉÇÝ»Ýù ×ßÙ³ñïáõÃÛ³Ý սրμ³ñ³ÝÇÝ, Ñ³×³Ë Ù»½ ³Ûó»ÉáõÙ ¿ »ñç³ÝÏáõÃÛ³Ý áõñí³Ï³ÝÁ, Ýñ³ ÏñÏÝ»ñ»õáõÛÃÁ, »õ Ù»Ýù` »ñç³Ýϳͳñ³í Ù³ñ¹Á, ÙdzÙïáñ»Ý ³ÛÝ »ñç³ÝÏáõÃÛ³Ý ï»Õ ¿ ÁݹáõÝáõÙ:
ÖßÙ[³ñÇï] »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÝ ³ÛÝ ¿, áñÁ ÙÇ³Å³Ù³Ý³Ï μ³ñÇ ¿ ¹³ñÓÝáõÙ Ù³ñ¹ë:
ÆÙ óËÍáõÃÛ³Ý ·É˳íáñ å³ï׳éÁ ³ÛÝ ¿, áñ â³ñÁ ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝÇ »õ ÁÝóÝáõÙ ¿ ³é³Ýó å³ïÅÇ ³ÛÝ ³ß˳ñÑáõÙ, áñÇ Ã»° ëï»ÕÍÇãÁ »õ û° í³ñÇãÁ ³Ýë³ÑÙ³Ý μ³ñÇ ¿³Ï ¿:
²é³ùÇÝáõÃÛáõÝÁ áã û ã¿ í³ñÓ³ïñíáõÙ, ³ÛÉ»õ ѳɳÍíáõÙ ¿ ³ÝáÕáù³μ³ñ: ¸³ áïݳÏáË ÁÝÏ³Í ¿ Ù»ÕùÇ áïù»ñÇ ³éç»õ »õ ËÙáõÙ ¿ ¹³éÝ μ³Å³ÏÁ, áñÁ ã³ñ³·áñÍÝ»ñÁ åÇïÇ ¹³ï³ñÏ»ÇÝ:
êË³É ¿, ÙdzÛÝ ³½ÝÇíÝ ¿ ½áñ³íáñ:
Ø»ÕùÁ ãÇ ÙÝáõÙ ³Ýå³ïÇÅ, ³é³ùÇÝáõÃÛáõÝÁ ãí³ñÓ³ïñí³Í:
²ñ³ï³íáñáõÃÛáõÝÁ ïϳñáõÃÛáõÝ ¿:
²é³ùÇÝáõÃÛáõÝÁ` ѽáñáõÃÛáõÝ:
²Ý½áñáõÃÛáõÝÁ ѳíÇï»Ý³Ï³Ý ׳Ù÷áñ¹³ÏÇóÝ ¿ ã³ñ³μ³ñáÛáõÃÛ³Ý:
â³ñáõÃÛáõÝ ·áñÍ»ÉÁ  ³Ý½áñáõÃÛ³Ý Ýß³Ý ¿:
γñ»ÉÇáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý³É ã³ñÇù ·áñÍ»Éáõ`  Ñ½áñáõÃÛáõÝ ã¿:
àõñ³Ë³óáõóÇã ËÕ×Ùï³ÝùÁ Ñ»ï»õ³Ýù ¿ μ³ñ»ëÇñáõÃÛ³Ý:
ºñç³ÝÏáõÃÛáõÝ. ¹³ Ù»Õ³Ýã»Éáõ ³½³ïáõÃÛáõÝ ã¿, ÇÝãå»ë »õ ³Ýå³ïÅ»ÉÇáõÃÛáõÝ ã¿:
â³ñ»ñÇ Ñ½áñáõÃÛáõÝÁ óÝáñù ¿:
ÆÙ³ëïáõÝÁ ãÇ ÉùíáõÙ, »րμ μ³ËïÁ ½ÇÝí»ó Ýñ³ ¹»Ù, ÇÝãå»ë ù³ç ½áñ³Ï³ÝÁ ãÇ ½³Ûñ³ÝáõÙ, »րμ Ýñ³ ³Ï³ÝçÇÝ ½»Ýù»ñÇ ß³ãÛáõÝÝ ¿ ѳëÝáõÙ:
سùáõñ Ù³ñÙÇÝÁ ¹³ ³Ýë³ÑÙ³Ý áõÅ»ñÇ ³մμ³ñ ¿:
ºñç³ÝÏáõÃÛ³Ý ÷á˳ñ»Ý Ù»Ýù Ýñ³ ëïí»ñÝ »Ýù ѳɳÍáõÙ:
ø³Õ³ù³Ï³Ý³å»ë ³½³ï »Ýù, μ³Ûó »õ ³ÛÝå»ë ëïñϳϳÝáõÃÛ³Ý ßÕóݻñÇ Ñ»ïù»ñ »Ýù ÃáÕÝáõÙ:
²Ù»Ý ÙÇ Ó³Ëáñ¹áõÃ۳ݹ ¹»Ù ïáõñ ³é³ùÇÝáõÃ۳ݹ »õ ÑáõÛëǹ í³Ñ³ÝÁ:
²Ù»Ý ÇÝã ϳï³ñÇñ ³ñÃáõÝ ËÕ×Ùï³Ýùǹ ³ãùÇ ³éç»õ:






ÎàðÌ²ÜÆâ, Îàðêî²´ºð ºð²ÜàôÂÚàôÜܺð,
²ðкêî²Î²Ü, ʲ´àôêÆÎ ¸ð²ÊîÀ


àñáÝù »Ý ݳ˳å³ï׳éÝ»ñÁ ѳßÇßÇ, ÙáñýÇÝÇ »õ ÏáϳÛÇÝÇ ÙÇçáóáí ³րμ»Ý³Éáõ å³Ñ³ÝçÇ. »ñ»ù »Ý å³ï׳éÝ»ñÁ` ³ÝÓݳϳÝ, ѳë³ñ³Ï³Ï³Ý, ÙÇç³½·³ÛÇÝ:
´³ñÓñ ÏÛ³ÝùÇ Ï³ñÇùÁ, ýǽÇÏ³Ï³Ý »õ Ñá·»õáñ áõÅ»ñÇ ³½³ï ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛ³Ý ÏÛ³ÝùÇ Ï³ñÇùÁ, ѳñëï³Ý³Éáõ ͳñ³íÁ, ù³Ý½Ç ³éûñÛ³Ý Ñ³×³Ë Í³Ýñ »õ ³Ýáõñ³Ë ¿: ²ÛÝù³Ý å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñ ÏͳÝñ³Ý³Ý áõ Ï×Ýß»Ý ³ÝѳïÇ Ñá·áõ íñ³, ¹³ í³ñáõÙ ¿ ÙÇ ³Ýѳí³ë³ñ ·áÛáõÃÛ³Ý å³Ûù³ñ, »Ýóϳ ³ÛÝù³Ý ½ñϳÝùÝ»ñÇ »õ ëïáñ³óáõÙÝ»ñÇ: àãÇÝã Ëáñ³å»ë ãÇ ßáß³÷áõÙ Ù»ñ Ñá·ÇÝ: âÏ³Ý ïáÝ»ñ, ãϳ ß»÷áñ, ãϳ Ë»ÝóóáõóÇã áõñ³ËáõÃÛáõÝ: ²Û¹ å³ÛÙ³ÝÝ»ñáõÙ Ù³ñ¹áõë û° ýǽ[ÇϳϳÝ] »õ û° Ñá·»õ[áñ] áõÅ»ñÁ
Ýí³½áõÙ »Ý »õ ³ß˳ñÑÁ ëÏëíáõÙ ¿ Ãí³É ÙÇûñÇÝ³Ï »õ ³ÝÑñ³åáõÛñ:
ÎÛ³ÝùÇ ïÝï»ë³Ï³Ý »õ ÁÝÏ»ñ³ÛÇÝ å³ÛÙ³ÝÝ»ñÁ, áõñ ÇßËáõÙ »Ý ³ÝÇñ³íáõÃÛáõÝÝ áõ ³Ý³ñ¹³ñáõÃÛáõÝÁ, áõñ ѳÕÃ³Ï³Ý »Ý ׳ñåÇÏ, ³Ý·ñáß ÙÇç³ÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ³ÝÓݳϻÝïñáÝÝ»ñÁ, ë³Ï³í³ñÅ»ùÝ»ñÁ, áõñ ³í»Éáñ¹ Ù³ñ¹ »Ý ë»õ³ï»ëÝ»ñÁ, ٻɳÝùáÉdzÛÇ »ÝóϳݻñÁ, ïϳñ³Ï³ÙÝ»ñÁ »õ ³½ÝÇíÝ»ñÁ:
²ñ¹³ñ ¿ ´á¹É»ñÁ.  <<Ù³ñ¹Ï[³ÛÇÝ] ëÇñïÁ Çñ Ù»ç ÏñáõÙ ¿ ë³ÕÙÁ ³í»ÉÇ μ³nOnCμ³ñÓñ ÏÛ³ÝùÇ, áñÇ Ù»ç ݳ Çñ»Ý ï»ñ »õ áã ëïñáõÏ åÇïÇ ½·³, áñÇ Ù»ç ·»Õ»óÏáõÃÛáõÝ, áõñ³ËáõÃÛáõÝ, ûûõáõÃÛáõÝ åÇïÇ ½·³ ïáÝ Ïáõ½»:>>
ܳ »Õ»É ¿ ÙÇ í³ÛñÏÛ³Ý, »րμ ×³ß³Ï»É ¿ »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ »õ ·Çï» Ýñ³ ù³ÕóñáõÃÛáõÝÁ, ·Çï», û áñù³Ý ·»Õ»óÇÏ ¿ »õ Ù»Í ³ß˳ñÑÁ, »րμ »ñç³ÝÇÏ »ë, »õ í»ñëïÇÝ Ï÷Ýïñ» ÑÇÝÁ:
ܳ ·Çï», áñ Ñݳñ³íáñ ¿ »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ, μ³Ûó ϹÅí³ñ³Ý³ Çñ»Ý »ñç³ÝÇÏ ½·³É - ³Ñ³ Ýñ³ ողμ»ñ·áõÃÛ³Ý ³ÏÝ áõ ³ղբյուրը:
êáódzÉǽÙÇ ¹³ñ ¿ - ùñÇëï[áÝ»áõÃÛ³Ý] »ñÏÇÝù»Ý ½³ï ϳ »ñÏÇñÁ, áñÇ íñ³ ¸ñ³Ëï Ï÷Ýïñ», Ïϳñáï», Ï»ñ³½»:
æÕ»ñÇ ¹³ñ ¿, ÑÇí³Ý¹, ³Ý³ë»ÉÇáñ»Ý ½·³ÛáõÝ »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ, áñÁ ѳßÇßÇ ¹»ñ ϳï³ñ»ñ Çñ ó³í»ñÇ ¹»Ù:
´³Ûó Ëáõë³÷áõÙ ¿ Ù»ñ ϳñ»ÉÇáõÃÛáõÝ»Ý, ³Û¹ ¸ñ³ËïÁ, Ù»Ýù ÝÏñïáõÙ »Ýù Ùïùáí ˳μ»É ÏÛ³ÝùÁ, Ù»Ýù Ý»ïíáõÙ »Ýù ¹»å ³ñÑ»ëï³Ï³Ý áõ ˳μուսիկ ¹ñ³ËïÁ ¿íýáñÇëïÇÏ ÃáõÛÝ»ñÇ, ݳñÏáïÇÏÝ»ñÇ Ë³μուսիկ ¸ñ³ËïÁ, Ù»Ýù Ëáñï³ÏáõÙ »Ýù Ýñ³ ¹éÝ»ñÁ »õ Ý»ñë ËáõÅáõÙ:  Ø»Ýù ÑÇí³Ý¹áï »ñ³ÝáõÃÛáõÝ »Ýù ÷ÝïñáõÙ, áñÁ Ù»½ ³é»ñ»õáõÛà ³½³ïáõÙ ¿ ÏÛ³ÝùÇ íßï»ñ»Ý »õ å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñ»Ý, »õ Ùó·Ý»Éáí Ù»ñ ·Çï³ÏóáõÃÛáõÝÁ
»õ ¿ù½³Éï» ³Ý»Éáí Ù»ñ ½·³óáõÙÝ»ñը` Ù»½ ï³ÉÇë ¿ Ëáñ ³åñáõÙÝ»ñÇ ÇÉÉÛáõ½Ç³Ý:
§ØÇ ų٠³é³Ýó ûåÛáõÙÇ, ³Ñ³° ë³ñë³÷Á, ³Ý½»ñͳݻÉÇÝ (íåîòàðàïïåìîòî) ó³íÁ, áñÇó ãϳ ÷ñÏáõÃÛáõÝ, ù³Ý½Ç ³Û¹ ͳñ³íÁ »õ Ýñ³ ѳ·»óáõÙÁ ãÇ Ï³ñáÕ ¹³ Ù³ñ»É: ºë ³ÝÇÍÛ³ÉÝ »Ù, áñÁ òëüåùàâà æåðòâà-»Ý ³½³ïí»Éáõ ѳٳñ ÁÝÏÝáõÙ ¿ Ñ³É³Í ³ñ×Ç×Ç Ù»ç¦- (ÎÉá¹ ü³μ»ï) §ÙÇ μ³Ý ÙdzÛÝ, ÙÇ μ³Û - ï³é³åáõÙ ¿ñ¦:
§à°ã »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ, á°ã ¿É ¹ժμ³ËïáõÃÛáõÝÁ ëï»ÕÍ³Í »Ý ÙÇ Ù»Í μ³Ý ÏÛ³ÝùáõÙ¦:
ºÃ» ÏÛ³ÝùÇ Ýå³ï³ÏÁ ѳ×áõÛùÁ ѳٳñ»óÇñ, í³Ë׳ݹ ÏáñáõëïÝ ¿:
²ÛÉ ¿ ÏÛ³ÝùÇ Ýå³ï³ÏÁ áõñ³Ë ½áѳμ»ñáõÃÛ³Ý ×³Ù÷áí ¹»å ϳï³ñ»ÉáõÃÛáõÝ: (ºÃ» ѳ×áõÛùÁ ÉÇÝ»ñ ÏÛ³ÝùÇ Ýå³ï³ÏÁ - ëáÕáÕÝ»ñÁ »õ å³ñ³ÉÇïÇÏÁ »ñç³ÝÇÏ åÇïÇ Ñ³Ù³ñí»Ý, ù³Ý½Ç ³åñáõÙ »Ý ÙÇ ³Ýѻûà ѳ×áõÛùÇ ÷ÕáëÏñÛ³ ³å³ñ³ÝùÝ»ñáõÙ ):
Øáé³óáõ٠ϳ°Ù ¿Ï½³Éï³ódz - ³Ñ³ û ÇÝã ¿ ÷Ýïñáõ٠ݳñÏáïÇÏÁ - ϳ°Ù Ù³ñ»É ó³íÁ, ϳ°Ù ë³ëïϳóÝ»É ·ñ·ÇéÁ á·áõ:
²ñ»õ»ÉùÁ ѳßÇßÇëï ¿ »õ ûåÇáõÙÇëï:
²ñ»õÙáõïùÁ - ³ÉÏáÑáÉ »õ ÏáϳÛÇÝ:
гßÇßÁ áãÇÝã ãÇ ï³ÉÇë, ݳ ÙdzÛÝ ³ÙåÉÇý» ¿ ³ÝáõÙ, ٻͳóÝáõÙ ³ÛÝ, ÇÝã áñ ϳ »ÝóϳÛÇ Ù»ç »õ Ýñ³ÝÇó ¹áõñë:
Êáñ³óí³Í ³Ý³ÉǽÁ ѳßÇß³րμ»óáõÙÇ ýǽÇÏ³Ï³Ý »õ Ñá·»õáñ μ³í³Ï³ÝáõÃÛ³Ý ëáõï ½·³óáÕáõÃÛáõÝ, ³Ý׳é»ÉÇ áõñ³ËáõÃÛáõÝ:
γ ·³Õ³÷³ñÝ»ñÇ ÑÇå»ñïñáýdzÛÇ ý³½³Ý: ¶³Õ³÷³ñÝ»ñÁ ÍÝáõÙ »õ ½³ñ·³ÝáõÙ »Ý Ññ»ß³ÛÇÝ ³ñ³·áõÃÛ³մμ: γñÍ»ù ³ëáódzódzÛÇ ûñ»ÝùÝ»ñ»Ý ¹áõñë ÉÇÝ»Ý:
§²Ù»Ý³å³ñ½ μ³Ý»ñÁ, - Þ³ñÉ èÇß» ,- ÃíáõÙ »Ý óïñáݳϳÝáñ»Ý ¿ý»Ïï³íáñ¦:
²ÝÓÝ³Ï³Ý ·»ñ³½³ÝóáõÃÛ³Ý ·³Õ³÷³ñÁ ã³÷³½³Ýó ½áñ³íáñ ¿ ѳրμ³Í ѳßÇßÇëïÇ Ùáï:
ö³Ëáõëï Ý»ñϳۻÝ: àõß³¹ñáõÃÛ³Ý »õ ïñ³Ù³μ³ÝáõÃÛ³Ý íñ³, áñáÝù Ùó·ÝáõÙ »Ý »õ ÏáñãáõÙ, ÇßËáõÙ »Ý ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÁ »õ »ñ»õ³Ï³ÛáõÃÛáõÝÁ, áñÇ ßÝáñÑÇí Çñ»ñÁ »õ ³Ýóù»ñÁ Ù»ñ ßáõñçÁ ¹³éÝáõÙ »Ý ûï³ñ »õ ³ÝѳïÁ ³մբողջ³å»ë ³ÝóÛ³ÉÇ »õ ³å³·³ÛÇ Çß˳ÝáõÃÛ³Ý ï³Ï ¿ - Ù»ÏÁ ïñí³Í ÑÇß³ï³ÏÝ»ñÇ »õ ³åñáõÙÝ»ñÇ, ÙÛáõëÁ` »ñ»õ³Ï³ÛáõÃÛ³Ý Ù»ç:
ÐÇßáÕáõÃÛáõÝÁ »õ ½·³Û³ñ³ÝùÝ»ñÁ ëñíáõÙ »Ý, »õ áñå»ë Ñ»ï»õ³Ýù` ÑÇß³ï³ÏÝ»ñÝ áõ å³ñ³·³Ý»ñÁ ÁݹáõÝáõÙ »Ý ï³ñûñÇÝ³Ï ã³÷»ñ: à·ÇÝ ³Ýë³ÑÙ³ÝáõÃÛ³Ý, ³ÝÙ³ÑáõÃÛ³Ý ¹éÝ»ñÝ ¿ μ³ËáõÙ, Ù»ñ ¿áõÃÛ³Ý Ý»Ïï³ñÁ ËÙáõÙ:
¶áõÛÝ»ñÁ ëÏëáõÙ »Ý »ñ·»É, ÑÝãÛáõÝÝ»ñÁ ëï³ÝáõÙ »Ý »ñ³Ý·Ý»ñ, å³ñýÛáõÙÝ»ñÇ Ù»Õ»¹ÇÝ»ñ:
²ÝÓݳíáñáõÃÛáõÝÁ ëÏëáõÙ ¿ Ïáñã»É »õ ÙdzÓáõÉíáõÙ ¿ Çñ»ñÇ Ñ»ï: ¶³Õ³÷³ñÁ ųٳݳÏÇ »õ ï³ñ³ÍáõÃÛ³Ý, ãù³ÝáõÙ ¿: ²ÏÝóñûñÁ ÃíáõÙ »Ý áñå»ë ѳíÇï»Ý³Ï³ÝáõÃÛáõÝ, »õ ѳíÇï»Ý³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ Ëï³ÝáõÙ ¿ ÙÇ ³ÏÝóñÃÇ Ù»ç: ²Ñ³ Ó»½ ñ»É³ïÇí ï»ëáõÃÛáõÝÁ ïñí³Í ÑÇí³Ý¹áï ³åñáõÙÝ»ñÇ Ù»ç:
ä³ëÇí ѳۻóáõÙÝ ³ß˳ñÑÇ - ³Ñ³ ³ñ»õ»Éùóáõ ÷Ýïñ³ÍÁ: ÆëÏ Ñ³ßÇßÇëïÁ ãÇ Ï³ñáÕ ÙÇ μ³ñ¹ »õ ½áñ³íáñ ß³ñÅáõ٠ϳï³ñ»É ¹»åÇ ïíÛ³É Ýå³ï³ÏÁ: ¸Åí³ñ ÏÏ»ÝïñáݳóÝÇ Çñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ (åëÇËáÉá· »õ ýǽ[ÇáÉá·] ȳݷ»):
¶»ñ½·³Û³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ѳßÇß³ÛÇÝ ³րμ»óáõÙÇ ¹»åùáõÙ (åëÇËdzïáñ ´»Ý») ÉëáÕ³Ï³Ý »õ ï»ëáÕ³Ï³Ý Ñ³ÉÛáõóÇݳódzݻñ: гÏáõÙ ¹»åÇ Ù³ÏñáëÏáådz - ³Ù»Ý ÇÝã ٻͳóí³Í íÇ׳ÏÇ Ù»ç ï»ëÝ»É: ä³ïÏ»ñÝ»ñÇ »õ ¹³ïáÕáõÃÛ³Ýó ù³é³ïñá÷áõÙ (·³É ûå»ñáõÏÇëï):
§Ê»ÝÃáõÃÛ³Ý ³ÉÇù¦ - ½·³óáÕ³Ï³Ý ¹»ýáñÙ³ódzݻñ, ·³Õ³÷³ñ³ÛÇÝ ¹»ýáñÙ³ódz, áñÇ ¹»åùáõÙ ÙÇ ï»ë³Ï §ßá·Ç¦ ¿ μ³ñÓñ³ÝáõÙ »ñÏñÇó »õ å³ïáõÙ Ýñ³Ýó Ù³ñÙÇÝÁ: ²Û¹ ³áõñ³Ý: лé³íáñ »õ ù³Õóñ ÙÇ Ï³ñáï »õ ³ÝѳݷëïáõÃÛáõÝ ¿ É»óÝáõÙ Ù»½:
ºրμ»ÙÝ ¹³ ѳëóÝáõÙ ¿ ÏáëÙÇÏ³Ï³Ý ã»½áù³óáõÙÇ, ³é³ÝÓݳóáõÙÇ ½·³óáÕáõÃÛ³Ý: ²ÝѳïÁ Ù»Ý³Ï Ý»ïí³Í ¿ ïÇ»½»ñ³Ï³Ý ÉéáõÃÛ³Ý Ù»ç:
ÖßÙ³ñÇï ¿ ³ëáõÙ ´á¹É»ñÁ. §àí áñ ã¿ ÍÝ»É ÁݹáõÝ»Éáõ ÏÛ³ÝùÇ å³ÛÙ³ÝÝ»ñÁ, ͳËáõÙ ¿ Çñ Ñá·Çݦ:
ÐÇå»ñ³Ïáõ½Ç³ - ÉëáÕáõÃÛ³Ý Ï»ÝïñáÝÁ Ãáõݳíáñí³Í ¿ - ³Ýѻûà ý³Ýï³ëïÇϳ:
ƹ»ýÇùë»ñ - ë»é³ÛÇÝ ³Ý³ÙáÃáõÃÛáõÝÝ»ñ, ¿քսհիբիցիոն½Ù, μռնություն:
ØÇç³ÏáõÃÛ³Ý ûñ»ÝùÁ, áñÁ ջϳí³ñáõÙ ¿ ³մբողջ բիոլո·Ç³Ý: ²Ù»Ý ÙÇ ûñ·³Ýǽ٠áõÝÇ Çñ ã³÷Á, ³Ù»Ý ÙÇ Ë»Éù Çñ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÁ, »õ áñáÝù ѳÕóѳñ»ÉÁ ϳ٠³ÝóÝ»ÉÁ Ù»½ ã¿ ÃáõÛɳïñí³Í: ä»ïù ¿ ÙÇç³Ï ÉÇÝ»É Ù»Í ³ÝÓÇ Ñ³Ý¹»å, ÃáÕ áñ ¹³ ï³é³å³Ýù ¿ ÁÝïñÛ³É á·ÇÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ:
Ø»ñ μն³½³Ýó³Ï³Ý ϳñáïÁ μ³ó³ñÓ³Ï»Ý ã»Ýù ³éÝ»ñ áã Ñ»ßï³ëÇñ³Ï³Ý óÝóáõÙÝ»ñÇ, áã Ù»ñ ˻ɳ·³ñ ³մբիցի³Ý»ñÇ, áã ÙÇëïÇÏ ³րμ»óáõÙÝ»ñÇ, áã ¿É ³ñï³Çñ³Ï³Ý ѳۻóáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù»ç:
ä»ïù ¿ ÏÛ³ÝùÝ ÁݹáõÝ»É ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë áñ ¿ ¹³, »õ ³½ÝÇí ×Ç·»ñáí ͳé³Û»Ýù Ýñ³Ý` ½³ÛÝ ³í»ÉÇ »õ ³í»ÉÇ ·»Õ»óϳóÝ»Éáõ »õ ÇÙ³ëï³íáñ»Éáõ ѳٳñ:
<<²åñ»ó³¯>> ϳñáÕ ¿ μ³ó³Ï³Ýã»É ÙdzÛÝ Ý³, áñÁ ·Çï» í³ñ»É Çñ Ñëï³Ï, ϳٳÛÇÝ »õ ½áñ³ó ÙÇïùÁ, áñÇ ½·³óáõÙÁ ³ñÃáõÝ ¿, áñÁ çñ¹»Õ»É ¿ Çñ ϳÙùÁ ųÛé»ñ Ëáñï³ÏáÕ, ѳïáõÏ ¿ Ù»Í ½áѳμ»ñáõÃÛ³Ýó »õ ٻͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ܳ, áñÝ ÁݹáõÝáõÙ ¿, û ï³é³å³ÝùÁ ϳñ»õáñ »õ ³ÝÑñ³Å»ßï μ³ÅÇÝÝ ¿ Ù»ñ ·áÛáõÃÛ³Ý:
гßÇßÁ ïϳñ³óÝáõÙ ¿ »õ Ñ³×³Ë Çëå³é áãÝã³óÝáõÙ Ù»ñ ùÝݳ¹³ï³Ï³Ý í»ñ³μ»ñáõÙÁ ¹»å ³ß˳ñÑÝ áõ Çñ»ñÁ, ÇÝãå»ë »õ Ù»ñ ÇÝùݳÏáÝïñáÉÁ, ï³Éáí Ù»½ í³ÛñÏÛ³Ýáñ»Ý »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝ: ÆÉÛáõ½Ç³Ý ¹³ Ù»½, ³åáõß³óñ³Í, ¹³ñÓÝáõÙ ¿ ×ßÙ³ñïáñ»Ý ³å»ñç³ÝÇÏ:

ìÖ²ðºÈ §Î²Ü²òÆ ¸ð²Øàì¦ (§ÆÅÍÑÊÎÉ ÌÎÍÅÒÎɦ)

D.-r ¾ñÝ»ëï Þ³մμ³ñÁ Çñ §ØáñýÇÝáÙá½Ý»ñ¦ ·»Õ»óÇÏ ·ñùÇ Ù»ç, ÇÙÇçdzÛÉáó, ³ëáõÙ ¿. §Î»Ý¹³ÝÇÝ»ñÇ Ã³·³íáñÁ óÝÏ ¿ ·ÝáõÙ Çñ ·»ñ³½³ÝóáõÃÛáõÝÁ »õ Çñ ѽáñáõÃÛáõÝÁ - ݳ ׳ݳãáõÙ ¿ íÇßïÁ, Ñ»ï³ùñùñáõÃÛáõÝÁ »õ Ó³ÝÓñáõÛÃÁ: ºí ëñ³ ѳٳñ ݳ ã¿ <<ËݳÛáõÙ>> ³Ù»Ý ï»Õ »õ ³Ù»Ý ų٠ÙÇçáóÝ»ñ ÷³Ëã»Éáõ Çñ
ãù³íáñáõÃÛ³Ý ·Çï³ÏóáõÃÛáõÝ»Ý: ºí ëñ³ ѳٳñ ݳ ·ï»É ¿ 3 ׳Ù÷³Ý»ñ - Ù³ÑÁ, ·áñÍáõÝ»áõÃÛáõÝÁ »õ óÝáñùÁ: ²é³çÇÝÁ å³Ñ³ÝçáõÙ ¿ ѳٳñÓ³ÏáõÃÛáõÝ, 2-ñ¹Á` Ïáñáí, ÇëÏ óÝáñùÁ μոլորի ϳñ»ÉÇáõÃÛ³Ýó ë³ÑÙ³ÝÝ»ñáõÙ ¿ ·ïÝíáõÙ: ºí §ÙïùÇ ÃáõÛÝ»ñÁ¦ ÁÝÓ»éáõÙ »Ý Ù³ñ¹áõÝ, áí áñáßáõÙ ¿ Ùáé³Ý³É ÏÛ³ÝùÁ, ·ñ»Ã» ³Ýëå³ë»ÉÇ ÙÇçáóÝ»ñ¦:
î³é³å³ÝùÁ ³ÝÑñ³Å»ßï Ù³ë ¿ Ù³ñ¹Ï[³ÛÇÝ] Ù»ÍáõÃÛ³Ý, »õ ݳ, áñ ×·ÝáõÙ ¿ Ñ»é³óÝ»Éáõ ¹³, ëå³ÝáõÙ ¿ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ μնությ³Ý ³Ù»Ý³³½ÝÇí ÏáÕÙÁ:



ÎàβÆÜÚ²Ü ²ð´ºòàôØ

êÏëíáõÙ ¿ ÙÇ ù³ÝÇ í³ÛñÏÛ³Ý»Ý »õ ß³ñáõݳÏíáõÙ 2-3 ųÙ: î³ñ³ÍíáõÙ ¿ óñïáõÃÛáõÝÁ ¹»ÙùÇ íñ³:
лïá ·³ÉÇë ¿ ¿ýáñÇ³Ý - Ý»ñùÇÝ Ëáñ μ³í³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ á·áõ ³ñÃÝó³Í, ûõ³é³Í, Ãé³Í μ³ñÓñáñ»Ý ÏÛ³ÝùÇ íßï»ñÇ, Ýí³ëïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ »õ Ùǽ»ñdzݻñÇ íñ³: ä³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, Ññ³Ù³ÝÝ»ñÁ ûñ»ÝùÇ »õ Ùáñ³ÉÇ ÃíáõÙ »Ý Ù³Ýñ »õ ÑÇÙ³ñ å³ÛٳݳϳÝáõÃÛáõÝÝ»ñ, áñáÝó Ù³ëÇÝ ãå»ïù ¿ Ùï³Í»É: ÌÝáõݹ ¿ ³éÝáõÙ
½áñáõÃÛ³Ý »õ áõÅÇ ½·³óáõÙÁ: ØÇïùÝ ÇßËáõÙ ¿ »õ ϳñáÕ ¿ ³Ù»Ý ÇÝ㠳ݻÉ: ØÇ ·áñÍáÝ, ѳÕÃ³Ï³Ý áõñ³ËáõÃÛáõÝ ¿ Ñ»Õ»Õ»É Ù»ñ Ñá·ÇÝ: ØáñýÇÝǽÙÁ Ó·ïáõÙ ¿ Çñ³Ï³Ý³óÝ»Éáõ ³éûñ»³ÛÇ Ç¹»³ÉÁ - ÝÇñí³Ý³, ù³Õóñ ÇÝùݳËáñ³óáõÙ »õ ³Ý¹áññ: ÆëÏ ÏáϳÛÇÝǽÙÁ Ó·ïáõÙ ¿ ÜÇóß»Ç Ç¹»³ÉÇÝ Ñ½áñáõÃÛ³Ý Ï³ÙùÁ - ³ÝÓݳíáñáõÃÛ³Ý ·áñÍáõÝ Ñ³ÕÃ³Ï³Ý ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÁ ³ß˳ñÑÇ íñ³:
²½³ï ¿, ѳٳñÓ³Ï, áõÝÇ ³Ý¹áõÉ ·»ñ³½³Ýó ½·³óáõÙ: ºñç³ÝÇÏ ¿, áñ ³åñáõÙ ¿:
ä³Ï³ëáõÙ ¿ ¹ÇëóÇåÉÇÝ» »Õ³Í ϳÙùÁ:
ê»é³Ï³Ý ܳ·áõÝÁ ¿Ï½³Éï» ¿ »Õ³Í »õ ѳٳñÓ³Ï ¿:
²Ýó³í ³րμ»óáõÙÁ, ·³ÉÇë ¿ ¹»åñ»ëdzÝ:
¸³ ¹³éÝáõÙ ¿ Ùé³ÛÉ, ·»ñ³·ñ»ëÇí, Ùǽ³Ýïñáå »õ ѳñÓ³ÏáճϳÝ:

* * *

гíÇï»Ý³Ï³Ý áõ ϳï³ÕÇ å³Ûù³ñ ׳ϳﳷñÇ Ñ»ï - ³Ñ³ ³Ýѳï, û ѳí³ù Ù³ñ¹áõ ÏÛ³ÝùÁ:
гÕóݳÏÁ (³½³ï ï»ñÝ ½·³Éáõ ѳٳñ):
âϳ г۳ëï³ÝÁ ÇÝÓ Ñ³Ù³ñ, ãϳ »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝ: гñëïáõÃÛáõÝ, ÷³éù, ¹ñ³Ëï - ³Ý½áñ »Ý ÇÝÓ »ñç³ÝϳóÝ»Éáõ:
²Ûëûñ ϳ Ù»ÕùÇ »õ ïϳñáõÃÛ³Ý ·Çï³ÏóáõÃÛáõÝÁ ëå³ÝÇã:
ºñÏÇÝùÁ Ýí³½ ÏݳۻÝù:
¶ÇïáõÃÛ³Ý ÉáõÛëÇ Ñ»ï ϳ׻ ÑÇí³Ý¹áõÃÛ³Ýó ÃÇíÁ:
öÇÉÇëá÷[³Û³Ï³Ý] ëÇëï»ÙÝ»ñÁ, ¹»é »ñ»Ï ÷ñϳñ³ñ, ³Ûëûñ Ïóݹ»Ý:
Àëï ³Ù»Ý³ÛÝÇ` ³նμ³ñáÛ³Ï³Ý ¿ Çñ»Ý »ñç³ÝÇÏ ½·³óáÕ ³ÝѳÛñ»ÝÇùÁ, ÉÇÝÇ ¹³ ³Ýѳï, û ÅáÕáíáõñ¹:















               Աղբյուրը`  ¶²ðº¶ÆÜ ÜĸºÐ ,  <<ØºÌ ¶²Ô²ö²ð>> (Üàð²Ð²Úî Ø²êàôÜøÜºð), Հրատարակիչ` ՀՀԿ, Երևան, 2003:


17 июня 2011 г.

ԵՐԲ ՀԱՅՐԵՆԱՍԻՐՈՒԹԻՒՆԸ ՑԵՂԱՍԻՐՈՒԹԻՒՆ ՉԷ (հատուած)




Չեմ կարծում, որ օրուայ` կրակ առած մեր Երկրագնդի վրայ մի այլ ժողովուրդ այնքա՜ն յաճախ խօսէր հայրենիքի եւ հայրենասիրութեան մասին, որքան հայը: Յաճախէ՜ք մեր հանդէսները եւ անմիջապէս պիտի համոզուէք, որ ամենից շատ հայ մարդն է «ուխտում» ծառայել հայրենիքին, մեռնել նրա համար: Այդ երեւոյթի հոգեբանական գաղտնիքը նրանումն է, որ հայ «հայրենասէր»-ը քաջ գիտէ, թէ իր կուրծք ծեծելը, իր ուխտը բնաւ չի՜ պարտաւորեցնում իրեն ո՜չ միայն մեռնել, այլեւ անշահասիրաբար օգտակար լինել իր հայրենիքին:

* * *
Չեմ ճանաչում, նմանապէս, մի այլ ժողովուրդ, որի հայրենասիրութիւնը բովանդակութեամբ այնքա՜ն աղքատ լինէր, որպիսին է դա մեր ժողովրդի մի մասի մօտ: Հայ մարդու հայրենասիրական բառամթերքը կը բաւէ մէկին միջակ հռետոր դարձնելու: Բոց ու խանդ - որքան ուզէք, բայց ծոյլ, անպտուղ, անզոհաբերող է այդ հայրենասիրութիւնը: Եւ հենց այդ է պատճառը, որ մեզանում «հայրենասէր» համարուածն էլ վտանգի ժամանակ իր հայրենիքը թողել է կրակների մէջ եւ փախել վատօրէն:

* * *

Վերացական է հայկական հայրենասիրութիւնը: Շատերը հայրենիքը փնտռում են ամպերում, միստիկ մշուշի մէջ, երբ դա այնքա՜ն մօտ է մեզ` մեր ուշադրութեան, նուիրումին, պաշտամունքին կարօտ: Շատերի համար` Հայաստանը դեռ մի գաղափար է, մի ամնեզիա, մի սիոն, մի զոհասեղան: Մոռանալով այն, որ է՜, որ ապրում է, որով սիրելի է, սուրբ` նմանները Հայաստանի փոխարէն պատկերում են մի ինչ-որ կին` սեւերի մէջ, հերարձակ նստած ճամբաների եզրին կամ աւերակների վրայ: Մի շքեղ տեսիլք, մի երազ, մի քարտէս, բայց ո՜չ մեր ցեղը եւ Հայրենիքը: Այսպէս, վերացականօրէն խորհելով ու խօսելով Հայաստանի մասին` հայը մառախլապատում է ո՜չ միայն «հայրենիք» հասկացողութիւնը, այլ եւ` իր ազգային պարտականութիւնն ու պատասխանատուութիւնը: Հայաստանը կարօտ է կոնկրետ ու կենդանի հայրենասիրութեան:

* * *

Հայոց հայրենասիրութիւնը կրում է տօնական, հանդիսային, ազնուապետական բնոյթ: Դա յարմար է հռետորութեան եւ տաք սեղանների շուրջը շաչող բաժակաճառերի, բայց ո՜չ եւ Հայաստանին ու հայութեան: Հայաստանը պէտք ունի հանապազօրեայ եւ զոհայօժար հայրենասիրութեան: Գռեհիկ, անհայրենասիրութեան աստիճան գռեհիկ է ոմանց հայրենասիրութիւնը:

* * *
Վերջերս մէկը գրեց. «Հայրենիքն է անհատի համար, եւ ո՜չ թէ անհատը` հայրենիքի»: Դա նշանակում է` հայրենիքը համարել միջոց, անհատը` նպատակ: Դա ասել է` երբ վտանգ կայ, թո՜ղ կործանուի հայրենիքը, միայն թէ ապրի անասնահոգի անհատը: Նման հայրենասիրութեան եւ անհայրենասիրութեան միջեւ տարբերութիւնը բառային է միայն:
* * *
Մեր հայրենիքի դժբախտութեան ներքին պատճառներէն գլխաւորը - դա հայ մարդու օրուայ ստահայրենասիրութիւնն է: Ինչո՞ւ եւ մինչեւ ե՞րբ այդպէս: Ինչո՞ւ հայկական կազմակերպութիւններից ու հաստատութիւններից շատերը դարձել են կեղծիքի դպրոց: Ինչո՞ւ - որովհետեւ օրուայ հայը մնում է կտրուած իր էաբանական արմատից, իր խորքից - իր ցեղից: Դա դեռ չի՜ հասկացել, որ ինքը, իբրեւ մարդկային անհատ, ծնունդն է որոշ ժառանգականութեան ու միջավայրի - Ցեղի եւ Հայրենիքի. չի՜ գիտակցել, որ ամեն մարդ իր ցեղից է ժառանգում իր ֆիզիքական եւ հոգեկան առանձնայատկութիւնները եւ որ իր հերթին նա էլ իր տաք արիւնը - իր պոտենցիալ անմահութիւնն է կտակում` Յաւիտենականին, որպէսզի որոշ ոգի եւ դիմագծութիւն ստանան հայոց գալիք սերունդները: Սեղմ ասած` որ ինքը, իբրեւ մարմնահոգեկան կազմուածք` մի ցեղային ժառանգութիւն է: Այդ գիտակցութեան պակասի պատճառով` զզուելիօրէն կարճաշունչ է օրուայ հայու հայրենասիրութիւնը - անզօր` նրան մեծ շարժուձեւերի ու գործերի առաջնորդելու: Պակասաւո՞ր է դա - այդ հայրենասիրութիւնը նաեւ ցեղասիրութիւն չէ - դա իր մէջ չի՜ պարփակում մեր արեան գաղափարը: Ցե՜ղն է այս կամ այն երկիրը դարձնում հայրենիք: Հողն առանց ցեղի, ասել է` մարմին առանց հոգու: Ահա՜ թէ ինչո՜ւ հայոց հայրենիք ասել է` հայոց ցեղաստան: Մի ժողովուրդ, որ իր մտածումից եւ հաստատութիւններից դուրս է թողնում ցեղը` հոգեզրկում է իրեն, հարստահարում է իր մետաֆիզիք էութիւնը, տկարացնում իր մշակութաստեղծ եռանդը, իր հերոսական թափը - խորապէս մեղանչում է իր գոյութեան դէմ: Սուտ ու սնանկ է նման հոգեթափի հայրենասիրութիւնը, մեռեալ` իր ազգային պարտականութեան ու պատասխանատուութեան զգացումը:
* * *
Այսօր, մասնաւորապէս, երեք բան զերծ պէտք է պահել ստահայրենասիրութեան պղծանքից - հայ խաչը, մանուկը, գիրը: Ազգերը չունեն աւելի ճակատագրական պաշտօնեաներ, քան իրենց եկեղեցին, դպրոցը եւ մամուլը վարողները: Կղեր, ուսուցիչ, խմբագիր - մեծագոյն օրհնութիւն, եւ չարիք միաժամանակ: Օրհնութի՜ւն են, երբ ցե՜ղն է վարում սրանց խղճմտանքը, անէ՜ծք, երբ ցեղից չեն առնում իրենց ներշնչումները: Պղծադաւան է այն հոգեւորականը - որով եւ` ամենավտանգաւորը ազգի ներքին թշնամիներէն, եթէ իր վարած եկեղեցին նա չի դարձնում նաե՜ւ ցեղի տունը: Սփիւռքի հայոց եկեղեցիներից շատերում, յուրախութիւն թուրքի եւ բոլշեւիկի, դեռ ցեղը տեղ չունի: Նման հաստատութիւնները կարող են ծառայել ամեն բանի, բայց ոչ Աստծուն եւ Հայրենիքին: Պաշտօնապղծութիւն է կատարում ուսուցիչը, որի մարգարէն ցեղամերժ Մարքսն է, Լենինը: Նմանը` ո՜չ թէ մտածումով, զգացումով ու գործով հայեր, այլ` հայօրէն սատակներ կը հասցնի վաղուայ համար: Հապա անցեղաշունչ թե՞րթը, գի՞րքը, որոնց ամբողջ հայկականութիւնը կայանում է նրանում, որ հայատառ են: Հայրենիքի եւ հայրենասիրութեան մասին աղմկում են նմաններն էլ, առանց անդրադառնալու, որ պղծութիւն է կատարում ամեն անհատ, կազմակերպութիւն, հաստատութիւն, որի մտածումի, զգացողութեան ու գործերի մէջ ցեղը տեղ չունի, բայց եւ այնպէս` խօսում է ազգի եւ հայրենիքի անունից: Հոգեւոր չարաշահութի՜ւն եւ անբարոյականութիւններից ամենազազրելի՜ն է դա: Սրա՜նք են խաթարում մեր ազգային ոգին, մտածողութիւնը, նկարագիրը:

* * *
Հայրենիք սիրել, ասել է` խորազգալ, խորհել ու գործել ա՜յն, որ անհրաժեշտ է ցեղի եւ հայրենիքի հզօրացման եւ յաւերժացման համար: Ցե՜ղն է մեզ օժտում յաւիտենականի զգացումով: Անցեղակրօնը միշտ էլ ենթադրում է յաւիտենական զգացումից զուրկ արարած: Իսկ նմանը, ըստ իմաստասէր Ֆիխտէի, «սէր չունի ո՜չ իր անձի, ո՜չ էլ իր հայրենիքի հանդէպ»:

* * *
Սիրե՞լ - սիրում են ե՜ւ շուկան, ուր կարելի է շահել. սիրում են դրամը, հաճոյքը, յարմարութիւնը - անցողական սակաւարժէք հազար ու մէկ բաներ: Իսկ Հայրենիքը - դա, իբրեւ գերագոյն արժէք - պատկանում է սրբազան այն առարկաների կարգին, որոնք պաշտւում են նաե՜ւ: Սիրում ենք շա՜տ բաներ, բայց արիւն չենք թափում նրանց համար: Հայրենիքը, սակայն, պահանջում է ո՜չ միայն մեր սիրտը, այլեւ` մեր արիւնը, երբ դա անհրաժեշտ է իր գոյութեան համար: Սէրն աւելի իրաւունք է ճանաչում, պաշտամունքը` պարտականութիւն:

* * *
Մարդիկ աւելի հեշտ են համերաշխում, միաբանում պաշտամունքի, քան սիրոյ մէջ, որի առարկաները բազում են, մեծ մասամբ` հասարակ: Ընդհանուր պաշտամունքի դէպքում` ժողովրդի մտածումն ու գործը ընթանում են ներդաշնակ: Ինչ որ է ժողովրդի հասկացողութիւնը իր հոգեւոր էութեան, նոյնն է դա իր հայրենիքի մասին: Նիւթապաշտի հայրենիքը` մի երկրամաս է լոկ եւ ուրիշ ոչինչ: Նմանը սիրում է իրեն կերակրող ու պատսպարող երկիրը, եւ այդ սահմանափակ, գրեթէ նախնական սէրը անուանում է հայրենասիրութիւն, որն ունի կենսաբանական, բայց ոչ ե՜ւ հոգեւոր հիմքեր: Գաղութահայութեան օրուայ պառակտեալ վիճակը ապացոյց եւ արդիւնք է ընդհանուր պաշտամունքի պակասի: Անցեղակնիք խմբակ-ցութիւններն ու հաստատութիւնները շարունակում են ստահայրենա-սիրութիւնը գործածել իբրեւ կեղծիք, շպար, որով` է՜լ աւելի ամբոխացնում են ու ցրում մեր ժողովուրդը, երբ դա այսօր այնքա՜ն կարիք ունի միանալու ցեղը խորհրդանշող մի հատիկ դրօշի տակ: Հաւատա՜նք - Հայաստանից դուրս էլ հայը հա՜յ կը մնայ, եթէ մնաց կապուած իր ցեղի ճակատագրին: Իսկ դրա համար` օր, ժամ, վայրկեան առաջ հայոց բառարաններից սրբենք հայրենասէր եւ հայրենասիրութիւն սնամէջ բառերը: Հայրենիքին, որ ասել է` ե՜ւ ցեղին - վայել է խոր պաշտամունք. նրան հայրենապաշտնե՜ր են պէտք, որպիսին դառնում են ցե՜ղը, միայն ցե՜ղը դաւանողները: Այո՜, առանց ցեղասիրութեան չկա՜յ ճշմարիտ հայրենասիրութիւն:

 ___________________________________________

8 мая 2011 г.

ՀԱՏԸՆՏԻՐ


Հոգիս կապստամբէ, մտքերս կըմբոստանան այն մարդակեր աշխարհի դէմ ... Այն աշխարհի, որը հազարամեակների տարածության վրայ հալածել է, նահատակել ... Խաչել սիրոյ, արդարութեան ու ազատութեան վսեմ իդեալի քարոզիչներին ...

***
Ինչ է կյանքը, եթե ոչ երկու ուժերի մեջ կատարուած մի անմիտ ու անխիղճ խաղ: Ուժեր, որոնցից մեկն ստեղծագործում է, շինում, իսկ մյուսը` կործանում, քանդում:

***
Այո՛ , կյանքը կռիվ է: Կռիվը պահանջում է զենք: Բայց նամարդ է նա, որն այդ զենքը դժոխքից է վերցնում:

***
Երբե՛ք չմոռանաք, որ ձեր անձնական պատիվը կապված է ձեր զինակիցների, ձեր զորամասի, ձեր ցեղի պատվի հետ: Ուստի սովորեցե՛ք գերադասել պատվավոր մահը անպատիվ կյանքից - թե՛ կռվում, թե՛ կռվից դուրս:

***
Զոհաբերի՛ր ...
Զոհաբերի՛ր անվերջ` առանց մնացորդի:Սովորի՛ր եւ սիրի՛ր զոհաբերել ու տանջվել բավականութեան լուսափայլ ժպիտը երեսիդ ... եւ դու կմոտենաս Աստծուն, դու կդառնաս մարդ-Աստված ...Այդպես է պատգամում իմ մարգարեն իր հրեղեն խոսքը ...
Մոռացի՛ր քեզ ...Հանուն թշվառների մոռացիր քեզ, երբ հազար հազարներին սեւ ցավն է ընկերանում, բռնակալ կարիքը նեղում ...Ուրախ քրքջալու ժամին մի՛ մոռանա, որ դառնորեն լացողներ կան...Սիրի՛ր թշվառին, ծառայի՛ր սրան, թող քո ցավը թշվառի ցավը, քո Աստվածը թշվառի Աստվածը լինի ...Այդպես է պատգամում իմ մարգարեն իր ազատ խոսքը ...
Եղի՛ր հպարտ...Գոյությունդ քարշ տալու համար մի՛ սողա, մի՛ ստորանա եւ մի՛ ստիրՍտել` նշանակում է հայհոյել ճշմարիտը, ուրանալ` նշանակում է դադարել մարդ լինելուց ...Եղի՛ր ազատ...Գիտակից ստրուկի եւ հանցագործի մեջ չկա տարբերություն: Խոնարհի՛ր ճակատդ միայն իդեալի առաջ, միայն իդեալիդ ազատ գերին եղիր...
Եղի՛ր բացարձակ ...Եւ ո՛չ մի զիջում: Յանցանք է չիջելը: Զիջել` նշանակում է թույլ լինել, ամօթալի պարտութիւն կրել...Այսպէս է պատգամում իմ մարգարէն իր աստուածաշունչ խօսքը եւ հօգիս` նրա հրեղէն պատգամներին գերի, վեհօրէն իր թեւերն է պարզում ...

***
Այն ողորմելիօրեն տկար էակը չէ մարդը, որպիսին ճգնում է զայն ներկայացնել նիւթապաշտական կարճատես գիտութւինը: Նա գրեթէ ամենակարող է, երբ գիտակցում է, թէ իր մէջ թաքուն ուժեռի մի ամբողջ ծով կայ, որից ազատորեն օգտվում է ինքնաճանաչ անհատը:

***
Մի՛ նախանձիր, քանզի աշխարհը ոչինչ չունի, որ չունենա քո հոգին:

***
Թուլություն է չարությունը:

***
Գոռոզությունը ուժ չէ, այլ տկարություն:

***
Մարդկանց մի նայիր վերեւից - դա հեղինակություն չէ:

***
Տկարն է ձգտում հաճոյանալ ամբոխին, արժանանալ փողոցի ուշադրությանը:

***
Ասպետ եղիր նախ անձի՛դ նկատմամբ:

***
Կրքերն ու կարիքները ծառաներ պիտի լինեն, ոչ թէ տէր ու բռնակալ:

***
Ամրացի՛ր վսեմ մտածմունքների մեջ:

***
Թույլ մի տուր, որ վատերը իրենց բույնը հյուսեն ուղեղիդ մեջ:

***
Իսկ գիտե՞ս որ` որքան հոգեպես անդորր է մարդս, այնքան ուժեղ եւ ազդեցիկ է նա:

***
Մարդս իր խոսքի մէջ դրսեւորում է իր հոգու բովանդակությունը:

***
Արի է նա, ով իր մեջ սպանել է իր կաշվի համար դողացող անասունը:

***
Բարոյապես սնանկ է այն անհատը, երբ նրան պակասում է ազգային հպարտանքի զգացումը:

***
Անեծք է առաջնորդի տգիտությունը, եսականությունը, նախանձը: Չի եղել ավելի զարհուրելի թույն, քան վատ օրինակը առաջնորդի, որ միշտ վարակիչ է: Եսակա՞ն է` անասնանում են նրա հետ առնչվողները:Ծո՞ւյլ է մտաւորապես` հոգեւոր հնավաճառներ են դառնում նրան շրջապատողները:Անհայրենապա՞շտ է - հակահայրենիք հրեշներ են վխտում նրա շուրջը:Իսկ անարի է` զգալիորեն երկչոտ են դառնում նրա իշխանությունը վայելողները: